Het ministerie van Defensie heeft een lobbyist een toegangspas gegeven. Jack de Vries, werkzaam voor het internationale lobbykantoor Hill+Knowlton Strategies, kan sinds begin dit jaar in en uit het departement lopen wanneer hij wil vanwege zijn nieuwe bijbaan als hoofd van Bureau Reservisten en Samenleving. Voor deze functie is hij bevorderd tot kolonel.

Dit bevestigt het ministerie van Defensie aan Vrij Nederland. Het is vrij opmerkelijk dat een (deeltijd)lobbyist vrije toegang krijgt tot een departement, aangezien de Tweede Kamer eind november nog instemde met een voorstel van Volt voor een verplicht register waarin bewindspersonen en hoge ambtenaren ontmoetingen met lobbyisten moeten bijhouden. De Vries krijgt de pas om zijn werk uit te voeren, zegt een woordvoerder van Defensie. Hij gaat namens het departement netwerken met andere overheden en het bedrijfsleven om de drempel voor de inzet van reservisten te verlagen.

Komende jaren besteedt dit kabinet miljarden euro’s extra aan Defensie en daarmee is dit departement een gewild doelwit voor lobbyisten. Hill+Knowlton heeft volgens De Vries ‘op dit moment geen actieve dossiers waarbij er lobby plaatsvindt richting Defensie’. Hij stelt zelf niet op defensie-onderwerpen het beleid te gaan beïnvloeden. Wat het kantoor doet en gaat doen is onbekend. Het is ook nauwelijks te controleren, want de klanten van Hill+Knowlton zijn grotendeels onbekend.

De Vries lobbyde in het verleden namens Hill+Knowlton onder andere voor de aanschaf van de Joint Strike Fighter (JSF), een langslepend dossier op het departement. Als staatssecretaris (van 2007 tot 2010) toonde De Vries zich al fervent voorstander van de JSF, kort na zijn aftreden ging hij voor het lobbykantoor met het toestel de boer op. Sinds 2011 is hij er in dienst en klom snel op tot de top.

De Vries is namens Hill+Knowlton ook als enige opgenomen in het lobbyregister van de Tweede Kamer. ‘Omdat er per kantoor maar één lobbypas wordt verstrekt.’

In maart vorig jaar stopte De Vries als lid van de directie om naar eigen zeggen ‘meer tijd vrij te kunnen maken voor maatschappelijke activiteiten’. Hij werd toezichthouder bij het Nederlands Veteraneninstituut en voorzitter van Vastgoed Belang (een belangenclub van particuliere beleggers). Tevens werkt hij op het Bureau Reservisten en Samenleving waar hij ‘een bijdrage kan leveren aan de samenleving’. Bij Hill+Knowlton doet hij ‘alleen nog klantwerk’ en werkt hij fors minder uren, zegt De Vries.

Toch is De Vries wel hét gezicht van het kantoor (dat hier ongeveer 35 medewerkers telt) in Nederland. Voor internationale contacten is hij het aanspreekpunt als manager en op de Nederlandse website wordt hij strategy director genoemd. Volgens De Vries moet dit nog worden aangepast op de sites. ‘De kern van effectieve lobby is het herkennen van de trends, het bedenken van alternatieven, het bouwen van coalities en het overtuigen van de relevante stakeholders,’ staat in zijn profiel. ‘Ook het terrein van de volksgezondheid en – natuurlijk – veiligheid en defensie behoren tot de specialiteiten van Jack.’

De Vries is namens Hill+Knowlton ook als enige opgenomen in het lobbyregister van de Tweede Kamer. ‘Omdat er per kantoor maar één lobbypas wordt verstrekt.’ Met die pas krijgen lobbyisten toegang tot de semi-openbare ruimte van het parlement.

Daarnaast heeft De Vries een breed politiek netwerk na een lange carrière bij het CDA. Hij was ooit campagneleider en politiek assistent van premier Jan Peter Balkenende en hielp het CDA in 2020 vrijwillig als ‘kwartiermaker’ bij de campagne voor Kamerverkiezingen. Hij zetelde in het campagneteam van Hugo de Jonge voor de CDA-lijsttrekkersverkiezing. Toen deze zich in december 2020 terugtrok, stopte de campagnerol van De Vries ook.

‘Op dit moment vervul ik geen formele rol in het CDA, maar spreek ik natuurlijk wel met mijn partijgenoten’, zegt De Vries. Hij heeft ook al gesproken met Hugo de Jonge als minister van Wonen (een functie die hij sinds januari vervult). ‘Samen met ambtenaren – in het kader van zijn kennismaking met Vastgoed Belang en vervolgens nog in een online overleg met alle partijen in de sector over de woningbouw agenda.’ Vastgoed Belang verzet zich fel tegen strengere regels voor beleggers zoals een zelfwoonplicht of meer belasting voor woningbezitters.

‘Wij weten ook dat wij het op onderdelen oneens zullen zijn met elkaar’, zegt de lobbyist over zijn contacten met de minister. ‘Maar wie in de politiek het persoonlijke van het zakelijke niet kan onderscheiden overleeft niet.’ Zo hoort het volgens hem te gaan in een coalitieland. ‘Ja, ik heb vriendschappen met mensen in de politiek, maar met alle ellende die ik tot nu toe heb meegemaakt in mijn leven weet ik hoe belangrijk vrienden zijn. Die misbruiken voor zakelijk gewin staat ver van mij.’

Defensie laat desgevraagd weten dat Jack de Vries na een zorgvuldige selectieprocedure de functie als hoofd van Bureau Reservisten en Samenleving is gekozen. ‘Voor zijn aanstelling is zorgvuldig gekeken naar zijn nevenwerkzaamheden.’ Daarnaast is de Centrale Organisatie Integriteit Defensie (COID) gevraagd hoe ‘de mogelijke (schijn van) belangenverstrengeling’ wordt voorkomen. Net als andere medewerkers heeft De Vries alleen toegang tot delen van het departement die voor zijn werk noodzakelijk zijn, aldus de voorlichter.

Binnenkort verschijnt bij Vrij Nederland een uitgebreid profiel van Jack de Vries. Mis het niet, schrijf je in voor onze nieuwsbrief.